حسن رضا رفیعی مطلبی تجت عنوان ُیکی از کهنه قباله های تاریخ سیاسی معاصر ایران در یک وبلاگ منتشر کرده است.با توجه به اینکه مردم راشک غالبا از این مطالب اطلاع کمد در دست دارند ُاین مطلب را در این وبلاگ منتشر کردم تا عزیزان هو ولایت از کم و کیف زندگی دکتر حاجی اطلاعات بیشتری داشته باشند.اما مطالب آقای رفیعی به شرح زیر است:

( در اواسط اردیبهشت ماه سال 1373 مسافرتی به منطقه دشمن زیاری از توابع شهرستان ممسنی داشتم. یکی از همراهان اظهار داشت در این منطقه فردی زندگی می کند که در بین مردم به نام دکترحاجی معروف است؛ هیچکس نمی داند چه کاره بوده و با وجودی که پسرش در جنگ کردستان به شهادت رسیده است، گفته می شود که به خدا اعتقاد ندارد. با توجه به این توضیحات مشتاق شدم تا این شخص را ببینم. باورم نمی شد کسی پدر شهید باشد و به خدا اعتقاد نداشته باشد. به خاطر دیدار ایشان به سوی زیستگاه کوهستانی او که در کمرکش کوههای سر به فلک کشیده ، بین روستاهای راشک و سُرناباد قرار داشت، روانه شدیم.

 

برچسب‌ها: راشک, بهشت, تاریخ معاصر ایران, مشروطه, فارس نیمی از بهشت
ادامه مطلب

امروز ۲۳ اردیبهشت ۹۱ روز میلاد بانوی دو عالم و سرور زنان بهشت و دخت نبی و همسر علی را به مادرم و همه زنان و مادران رنج کشیده و صبور و دلاور روستا و زادگاهم راشک تبریک می گویم.

روز مادر و روز زن بر همه مبارک باد.

در این مرحله قصد داریم مقالات تحقیقی که توسط محققین دانشگاهی به رشته تحریر درامده اند را برای هم ولایتی های علاقه مند به فرهنگ و تاریخ ایل و منطقه ارائه نمایم . اولین مقاله را از زبان آقای ابوذر همتی که از بچه های با صفای جاوید از تنگ لله هستند و هم اکنون استاد دانشگاه یاسوج  می باشند را که در نشریه شماره ۱۲ فراسو به چاپ رسیده است تقدیم می نمایم.

بررسی روابط ایل ممسنی با فرمانروایان سلسله زند

ابوذر همتی*

 

نادرقلی افشار با پیوستن به شاه طهماسب فرزند شاه سلطان حسین صفوی، افغانان را از ایران بیرون و با کنار گذاشتن شاه طهماسب، در سال 1148 قمری با نام نادرشاه تاج گذاری کرد. نادر پس از ایجاد یک امپراطوری قدرتمند، در سال های پایانی حکومت خود، نسبت به مردم ایران ستم بسیار روا می داشت. وی در سال 1160 به دست چند نفر از سردارانش  کشته شد.

جانشینان نادر بر سر کسب قدرت به جان هم افتادند. حکومت آنها دیری نپایید و ایران به مرکز درگیری چند نفر از سرداران  و روسای قبایل ترک و لر تبدیل شد. سرانجام کریم خان زند بر سایر مدعیان پیروز شد. کریم خان خود را وکیل الرعایا خواند، شیراز را به پایتختی انتخاب کرد،و در زمان او مردم ایران در آسایش و آرامش زندگی می کردند.

ادامه مطلب

امسال بهار پر طراوت و دل انگیزی در راشک ظهور کرده است.هر چند در بهار امسال هر دو روستای راشک علیا و بلوطجهانه سوگوار مرگ چهار نفر از عزیزان خود بودند،اما خداوند بزرگ هستی بخش زیبا آفرین تابلوی بهارینه راشک را جمیل و پر زاز و رمز به تصویر کشیده است.کوه ها و دامنه های مناطق چاه خون،بهک،پرک،سیاهرو،پستاوه،دشتارزن،کوه سیاه،چویل،رباطوتنگ عنا و...با سبزترین قالی سبز بهشتی فرش شده است.علف ها و گل های رنگارنگ و بلوط های بزرگ و زیبا در کنار چهچهه پرندگان این همه  زیبایی را دوصد چندان کرده است.مردم زحمت کش و با صفای راشک در این طبیعت دلنواز با استقبال از میهمانان خود این همه زیبایی را تقدیم قدم هایشان می کنند.ما هم شکر گذار درگاه الهی هستیم .از همه هم وطنان برای استفاده از این هدایای پروردگار دعوت می کنیم. به ولایت ما سفر کنید و روح تان را از آلودگی زندگی صنعتی پالایس داده و به وجودتان صفا و شفا هدیه کنید . 
برچسب‌ها: راشک, بهشت, بهار, شفا, سفر, مهمان, نقاشی, جلوه خلقت خداوند

یکی از زیباترین نمود های همدلی و مشارکت در بین مردمان روستای راشک وجود دارد که شاید به این کیفیت در دنیا کم نظیر باشد.مسئله از این قرار است که وقتی یکی از بستگان یک خانواده راشکی فوت می کند ُطبعا از اقصا نقاط منطقه و شهرستان های همجوار و حتی سایر استان ها برای شرکت در مراسم تشییع و تدفین تازه درگذشته شرکت می کنند.در مراسم تشییع ده ها و صدها ماشین با سرنشین شرکت می کنند .بر اساس آمار ها ۵۰۰ یا ۱۰۰۰ نفر و یا بیشتر در این مراسم شرکت می کنند.اگر قرار باشد هزینه غذای ناهار این شرکت کننده ها را محاسبه کنیم حد اقل حدود ۵ میلیون تومان خواهد بود.این هزینه سنگین برای یک خانواده عزادار روستایی بسیار سخت و کمر شکن خواهد بود.وقتی که جنازه دفع می گردد یک نفر از اهالی از طریق بلندگوی مراسم یک لیست بلند بالا را قرائت می کند.این لیست نام کسانی کسانی هستند که در آن روز آمادگی خود را برای پذیرایی از مهمانان شرکت کننده در مراسم تشییع جنازه به یک نفر از متولیین امور اعلام کرده اند.هر کدام از این اهالی به تناسب وسع ممکن است ۱۰ یا بیست و حتی ۵۰ نفر و یا بیشتر غذا آماده کرده باشد.

به تناسب وضعیت تعداد کسانی که داوطلبانه غذا برای مهمانان آماده کرده اند متفاوت است. بر اساس مراسم سال ۱۳۹۱ بالاترین تعداد گزارش شده ۱۷۰ خانواده برای میهمانان شرکت کننده غذا آماده کرده بودند.علاوه بر این مردم شرکت کننده هم مبلغی پول به خانواده عزادار تقدیم می کنند که بار زیادی از مشکلات خانواده عزادار را کم می کند.این سنت مردم راشک ستودنی و افتخار آمیز است.مردم راشک و فرزندان آنها و همه مردمی که در این مراسم شرکت می کنند بایستی این سنت حسنه را تشویق و منتشر کنند و به آن ببالند.

مراسم آشتی کنان:

کسانی که به هر دلیلی با هم مشکل پیدا کرده و دچار قهر و دلخوری شده بودندٰقبل از عید داوطلبانه و یا با میانجیگری فامیل و اقوام و معتمدین فرد کوچکتر به دیدار فرد بزرگتر شتافته و روبوسی کرده و صلح و سازش می کردند.مردم اعتقاد داشتند که نباید دلخوری ها را با خود به سال بعد منتقل کنند.این سنت یکی از زیباترین آداب اجتماعی مردم ایران بلکه جهان است.

آداب دید و بازدید:

در گذشته افراد خرد سال به صورت گروهی از اولین ساعات روز به درب خانه ها مراجعه کرده و عید مبارکی وی گفتند.شیرینی و هدایا را خانه به خانه جمع کرده و به خانه می بردند.شیرینی محلی مثل میده و کشمش و مویز و نان شیرین محلی  و نقل و نبات و نخودچی و بادام و....از جمله این هدایا بودند.

افراد بزرگسال نیز از هر تش و بنکو ابتدا در منزل بزگ فامیل خود جمع می شدند و سپس به اتفاق بزرگ فامیل به منزل سایر فامیل ها مراجعه می کردند و رو بوسی و شادباش می گفتند.

عبارت تبریک در آن زمان "عید شریف مبارک" بود.در این روز همه لباس نو می پوشیدند و شادی می کردند.

مردم روستای راشک همانند پیشینیان خود وهمانند همه بخش های ایران امروز و ایران دیروز که اکنون از ایران جدا هستند در ایام نزدیک به نوروز و در دوره جشن تا روز ۱۳ فروردین مراسم وبژه را تدارک دیده و برگزار می کنند.این آیین ها را می توان به شرح زیر برشمرد:

خانه تکانی

مراسم حرفه(بزرگداشت مردگان و در گذشتگان)

سفره عید (هفت سین)

غذاهای نوروزی

دید و بازدید

مسابقات ورزشی

سیزده به در(طبیعت گردی)

برچسب‌ها: آیین های نوروز, خانه تکانی, مراسم پاسداشت مردگان, هفت سین, دید و بازدید
ادامه مطلب

برچسب‌ها: شورای اسلامی روستا, دهیار, شرح وظایف شورا, شرح وظایف دهیار, انتخابات شورا
ادامه مطلب

عید نوروز به عنوان عید ملی ایرانیان از قشنگ ترین ایام برای مردم راشک از قدیم الایام مورد توجه جدی بوده است.در مورد مراسم عید نوروز در یک صفحه در ادامه در روزهای بعدی خواهم نوشت.اما یکی از مراسم یا رسم و سنت قدیمی مردم راشک غذای شب عید است.خانواده های راشک اعم از غنی و فقیر تلاش داشتند که در شب عید نوروز باستانی در کنار هم یک غذای ویژه نوش جان کنند.زنان روستا در ۳ تا ۴ روز قبل از شب عید در مناطق اطراف روستا در زمین های کشاورزی به وسیله ابزار خاصی به نام بیلکون bilakoonکه دارای یک دسته چوبی و قسمت فلزی است گیاه خوراکی کنگرkangar را از زمین بیرون آورده  و در آخر روز زنان دسته جمعی در کنار چشمه کنگر ها را پاک کرده و در آب چشمه شسته و برای پلوی شب عید آماده می کردند.از برنج محلی چمپا پلو حاوی این کنگرها را پخته و با استفاده از کره محلی تازه آن را چرب کرده که بسیار لذیذ و معطر می باشد. برای قاتق این پلو معمولا یک جوجه یا خسیkhasy(خروس اخته) یا مرغ محلی را کشته و شکم پر کرده و می پزند که با استفاده از ناردونه طعم ترش بسیار عالی به آن می دادند. همه اعضا خانواده سر سفره و در کنار هم از این غذای مخصوص شب عید لذت برده و با شک گذاری از خداوند برای برکت سفره خود و فامیل و هم وطنان از خداوند طلب اجابت دارند.برای مراسم نوروز از هم وطنان برای سفر به بهشت خداوندی  برنامه ریزی کنند و از مهمان نوازی این مردم دوست داشتنی بهره مند شوند.
برچسب‌ها: عید نوروز ٰ آش کنگری ٰ بیلکون ٰ

از امروز قصد داریم فرهنگ لغات محلی راشک را به صورت موضوعی معرفی کنیم.ابتدا لغات گرد آوری شده در هر موضوع را ثبت می کنیم که در طول زمان با لغات جدید اصلاحات انجام خواهد شد.در این اولین موضع لغات مربوط به نام های ظروف را ارائه می کنیم:

برچسب‌ها: واژه نامه راشک

بسیاری از افرادی که راشک را می شناسند به خاطر شهرت میده این شیرینی بی نظیر تهیه شده توسط زنان هنرمند این روستا می باشد.این شیرینی به عنوان یک ماده غذایی مقوی و سرشار از انرژی و غنی از ویتامین و مواد معدنی و آنتی اکسیدان است و برای مصرف در فصل سرد و برای افراد دائم السفر مناسب می باشد.

ترکیب مواد اصلی این ماده غذایی عبارتند از:شیره انگور قرمز-کنجد بوداده -مغز گردو - آرد بوداده گندم -ادویه گرم - زیره سبز - آویشن -آب چشمه.

این شیرینی پس از تهیه در یک سینی پهن می شود و با استفاده ار کارد در اشکال هندسی دلخواه تهیه گردیده و در آفتاب و  سایه خشک می نمایند.پس از خشک شدن در کیسه های نخی تمیز برای مدت طولانی قابل نگهداری است.

سفر به راشک برای تهیه این ماده غذایی با ارزش و البته گران قیمت را به شما توصیه می کنم .تا در کنار دیدن راشک زیبا و تهیه این ماده با ارزش لذت ببرید.

دوست عزیزی سوال کرده که آیا بین راشکی های ما و راشکی های منطقه سیستان ارتباطی وجود دارد یا نه؟من یک مورخ و تاریخ شناس نیستم،اما مدت زیادی در خصوص این مسئله جستجو کردم.راشکی های سیستان که در منطقه زابل و شهر سوخته و سایر مناطق آن ناحیه سکونت دارند،ساکنین ایرانی قدیمی هستند.که مربوط به دوره ساسانیان و قبل از آنها می باشند.این احتمال که راشک به عنوان یک منطقه جغرافیایی ایران قدیم آنچنان که مورخین یونانی که از مسیر جاده ابریشم اولیه گذشته اند از شهر راشکا به عنوان یک منطقه شهری آباد در محل راشک فعلی ما یاد کرده اند ،ممکن است راشکی های منطقه سیستان در زمان حمله یونانی ها به ایران از راشک ما به سیستان مهاجرت کرده باشند.البته در علم مردم شناسی از طریق تیپ شناسی و با کمک علم ژنتیک می توان ارتباط قومی و نژادی مردم ساکن در دو منطقه دور ازهم را تا حدودی تعیین کرد.البته این مسئله اهمیت زیادی ندارد که زحمت های زیادی را برای به دوش کشید.متاسفانه ایرانیان در بحث تاریخ و ادبیات و مردم شناسی بیشتر از آنکه به کتابت متکی باشند بیشتر به ادبیات شفاهی و روایت تاریخ سینه به سینه توجه داشته اند.لذا در زمینه نوشته های تاریخی قدیمی اطلاعات کافی در دست نیست و بسیاری از مباحث تاریخی اقوام به سفرنامه های جهانگردان استناد داده می شود که میزان صحت دقت آنها زیر سوال است.شما دوست عزیز نگران نباشید.همه مردم ساکن در کشور عزیز ایران برادر هستند و همه جای ایران سرای ما می باشد.عزت ما در عزت و سربلندی ایران است .

در یک وبلاگ بچه های نوراباد ممسنی مطلبی از آقای سید عبدالمناف شاقاسمی فرهنگی باز نشسته که قبل از مرگ دکتر حاجی (حاج حسین رحیمی) مرد گرجستانی الاصل که اهل فریدن اصفهان بوده است،دیدم که تصمیم گرفتم برای هم ولاینی های عزیزم آن را ارائه کنم: 

 جسته و گریخته از همکاران فرهنگی راجع به فردی به نام دکتر حاجی در منطقه جاوید ممسنی و کارهای ابتکاری وی چیزهایی شنیده بودیم  با توجه به اینکه همراه با برادر گرامی آقای محمدکریم چوبینه مطالعاتی را در مورد ممسنی آغاز کرده بودیم مایل شدیم که سفری به آنجا داشته باشیم و بالاخره در غروب 18/2/1365 در شیب جنوبی کوه چاه خون (نیوار ) در ارتفاع 2100 متری از سطح دریا و با فاصله چند کیلومتری بالاتر از روستای راشک به مجموعه ساختمان و مزارع دکتر حاجی رسیدیم. اولین چیزی که آدم را به تعجب وا می دارد خانه یا دژ کوچک دکتر حاجی است. ساختمانی سنگی بر روی صخره ای منفرد که تنها از طریق یک نردبان طویل با سطح زمین ارتباط دارد و شبها که دکتر نردبان را بالا می کشد امنیت کامل ساختمان تأمین است و خانه نه تنها از حیوانات وحشی بلکه از دزدان و بدخواهان نیز در امنیت کامل است. صخره ای که ساختمان بر فراز آن برپاست منبع آب خانه نیز هست زیرا دکتر در زیر ساختمان میان صخره را خالی کرده و بعنوان آب انبار مورد استفاده قرار داده است. آب این آب انبار از بارش باران بر پشت بام خانه بداخل آن هدایت می شود و می تواند آب مورد مصرف خانه را (منحصراً اعضاء خانه) تا بارندگی سال آینده تأمین کند. در اطراف چنین خانه ای که حتی یک چشمه نیز وجود ندارد، کشاورزی پر رونقی راه اندازی شده و درختان مثمر گوناگون از انواع مرغوب به صورت دیم احداث شده است. جالب است که بدانیم همه کارهای ساختمانی و تراشیدن سنگ ها و حتی جوشکاری در و پنجره ها توسط خودش انجام گرفته است. دیدار دکتر از کارهایش جالب تر بود. ما او را مردی تودار و محتاط دیدیم که خیلی خوب و دقیق حرف می زد و به سئوالات ما حساب شده جواب می داد. کاملا واضح بود که نمی خواست از فعالیت های سیاسی اش  خیلی حرف بزند حتی در مورد سلسله پهلوی فقط یک جمله گفت: «دوره میرپنج چیز دیگری بود». در گفتگوهایی که با وی داشتیم هر وقت اسم دکتر فاطمی می آمد گریه می کرد و بارها تکرار کرد دکتر فاطمی در موقع اعدام چهل درجه تب داشت.

 

ادامه مطلب

نحوة بازي اين گونه است كه دو جوان نيرومند و ماهر ميان تماشاگران، با يك پا ايستاده و در حيني كه انگشت پاي ديگر خود را در دست دارند برابر هم قرار مي گيرند و هر يك مي كوشد كه با يك دست حريف را به عقب براند. هر دو نفر كه روي يك پا ايستاده‌اند به همديگر حمله مي‌كنند (حريفان مجازند تنها با استفاده از دست به همديگر حمله كنند) هر كس بتواند حريف مقابلش را به گونه اي مغلوب كند كه هر دو پاي او به زمين برسد برنده بازي است وگرنه بازي ادامه مي يابد تا جايي كه يكي از دو حريف به زمين بيفتد گاهي اين ورزش تا دو ساعت‌ها ادامه پيدا مي كند به گونه اي كه هر دو رقيب سرسختانه مي جنگند و كسي به زمين نمي افتد در اينصورت هر دو نفر، برنده اعلام مي شوند و بازي مساوي به پايان مي رسد. در زبان لري به اين بازي الختور و در زبان فارسي الختر مي گويند.

لطفا نظرات خود را در خصوص مطالب برای ما ارسال (در قسمت نظر بدهید) و ما را در تکیمل این مطالب یاری رسانید.

نویسنده: مهدی افشون

 

عكاس: عليرضا افشون

 

جهت مشاهده سایر عکسها به ادامه مطلب بروید.

ادامه مطلب